Η ανατίναξη
του Δημητρίου Μόσχου
Το μάθημα των Θρησκευτικών ως θρησκευτική εκπαίδευση μονοφωνικά Ορθόδοξη Χριστιανική αλλά υπό την αυστηρή εποπτεία και χρηματοδότηση του κράτους επικρίθηκε σφοδρά από εκκλησιαστικούς ως ξένο προς την ορθόδοξη παράδοση, και από διανοουμένους και εκπαιδευτικούς ως αναχρονιστικό, και μεσαιωνικό. Ωστόσο, μέσα σε 150 χρόνια κατάφερε στοιχειωδώς να φτιάξει μια κοινή στέγη για μια δύσκολη συμβίωση: του εκκλησιαστικού λόγου για τα καίρια και σωτηριώδη για τον άνθρωπο με τον κοσμικό ορθό λόγο, τη νεωτερική σκέψη και τη δημοκρατική κοινωνία. Χωρίς υπερβολή, αυτή η συμβίωση ωφέλησε και τους δύο.
Σχόλια και παρατηρήσεις στο Δελτίο Τύπου του ΣτΕ: Αποφάσεις ΣτΕ Ολ. 1749-1752/2019, Προγράμματα σπουδών μαθήματος θρησκευτικών δημοτικού, γυμνασίου και λυκείου
Επίκουρου Καθηγητή
του Τμήματος Θεολογίας ΕΚΠΑ
Σταύρου Γιαγκάζογλου
Σύμφωνα με το ΣτΕ:
Α. «πρέπει να επιδιώκεται η ανάπτυξη της ορθόδοξης χριστιανικής συνείδησης και ότι το μάθημα αυτό απευθύνεται αποκλειστικά στους ορθόδοξους χριστιανούς μαθητές»:
Σχόλιο:
1. Τα νέα Προγράμματα Σπουδών (ΠΣ) σαφώς επιδιώκουν την ανάπτυξη ορθόδοξης χριστιανικής συνείδησης και αυτό απορρέει από τους σκοπούς και τα περιεχόμενά τους. Μόνο που η σπουδή αυτή δεν γίνεται ερήμην των άλλων χριστιανικών παραδόσεων και των άλλων θρησκειών, γιατί αυτό επιτάσσει η σύγχρονη επιστημονική, θεολογική και παιδαγωγική αντίληψη του μαθήματος των Θρησκευτικών (ΜτΘ). Η απόφαση του ΣτΕ συρρικνώνει το ΜτΘ σε απλή ενοριακή κατήχηση στο Δημόσιο σχολείο, και μεταβάλει το σύγχρονο σχολείο του 21ου αιώνα σε ένα σχολείο το οποίο ουσιαστικά αρνείται να διαχειριστεί τη θρησκευτική ετερότητα σε τόσο κρίσιμους καιρούς. Συνεπώς, είναι παντελώς ανυπόστατη η κατηγορία ότι στα νέα ΠΣ της υποχρεωτικής εκπαίδευσης παραγνωρίζεται ή παραγκωνίζεται η Ορθόδοξη πίστη.
Η πιο αφιλάνθρωπη κρίση που σήμερα περνά το μάθημα των Θρησκευτικών (μτΘ)
Ενστάσεις για τον κατηχητικό χαρακτήρα των Θρησκευτικών στη δημόσια εκπαίδευση
Μάριος Κουκουνάρας-Λιάγκης, Επίκουρος Καθηγητής του Τμήματος Θεολογίας του ΕΚΠΑ «Η απόφαση του ΣτΕ φαίνεται να απαιτεί ένα μάθημα ακραιφνώς κατηχητικό• ελπίζουμε στην ερμηνεία του Υπουργείου»
στο: httwww.paratiritis-news.gr/
της Νατάσας Βαφειάδου
Πλήθος αντιδράσεων ξεσήκωσε η πρόσφατη απόφαση του ΣτΕ, σύμφωνα με την οποία τα θρησκευτικά πρέπει να αποβλέπουν στην ανάπτυξη της Ορθόδοξης θρησκευτικής συνείδησης των ορθόδοξων μαθητών. Ειδικότερα στα τέλη της προηγούμενης εβδομάδας το ΣτΕ έκρινε ως αντισυνταγματικές και αντίθετες στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) τις αποφάσεις του τέως υπουργού Παιδείας Κωνσταντίνου Γαβρόγλου με τις οποίες καθορίσθηκαν τα προγράμματα σπουδών του μαθήματος των θρησκευτικών αφενός του Δημοτικού και του Γυμνασίου και αφετέρου του Λυκείου, ήτοι τον τρόπο με τον οποίο διδάσκονταν το μάθημα των θρησκευτικών έως σήμερα.
Ερωτήματα θεολόγων μετά την απόφαση για τα Θρησκευτικά
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΛΑΚΑΣΑΣ
Τις πολυεπίπεδες παραμέτρους –εθνικές, εκπαιδευτικές και θρησκευτικές– της απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), που έκρινε αντισυνταγματικά τα νυν προγράμματα σπουδών των Θρησκευτικών, αναδεικνύει ο Πανελλήνιος Θεολογικός Σύνδεσμος «Καιρός». Μάλιστα μιλάει για προσπάθεια διχασμού των θεολόγων, ανάμεσα σε εκείνους που τάσσονται υπέρ και εκείνους που είναι κατά των νυν προγραμμάτων. Ειδικότερα, ο «Καιρός» αναφέρει ότι με τις αποφάσεις του ΣτΕ δημιουργούνται οι προϋποθέσεις ώστε τα Θρησκευτικά να καταστούν ουσιαστικά επιλεγόμενο και προαιρετικό μάθημα, για πρώτη φορά στην ιστορία του ελληνικού σχολείου, αφού με μόνη την επίκληση της θρησκευτικής του συνείδησης κάθε μαθητής θα μπορεί να απαλλάσσεται, ακόμη και κάθε ορθόδοξος χριστιανός μαθητής, ακόμη και εκείνος ο οποίος θα προτιμά για λόγους προσωπικής διευκόλυνσης να παρακολουθεί ένα μάθημα λιγότερο.
Η Εκκλησία ως θεσμικός συνομιλητής
Ευστράτιος Ψάλτου*
«Υπάρχει ένας πίνακας του Klee που ονομάζεται “Angelus Novus”. Απεικονίζει έναν άγγελο που μοιάζει έτοιμος να απομακρυνθεί από κάτι στο οποίο έχει στυλώσει το βλέμμα του» (Walter Benjamin, «Θέσεις πάνω στη Φιλοσοφία της Ιστορίας», 1940). Mέσα σε θριαμβολογίες και θρηνολογίες, αντιλογίες και φόβους, ήρθε η ώρα να αποχαιρετήσουμε την υπάρχουσα μορφή του προγράμματος σπουδών των Θρησκευτικών.
