01 Σεπτεμβρίου 2026

Προς τον Γενικό Γραμματέα Πρωτοβάθμιας, Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και Ειδικής Αγωγής ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΠΑΔΟΜΑΡΚΑΚΗ & Γενικό Γραμματέα Θρησκευμάτων ΓΙΩΡΓΟ ΚΑΛΑΝΤΖΗ

Αξιότιμοι κύριε Παπαδομαρκάκη και Καλαντζή.

Με την ένταξη της Ηθικής ως εναλλακτικού υποχρεωτικού μαθήματος για όσους μαθητές απαλλάσσονται από το μάθημα των Θρησκευτικών, ο Πανελλήνιος Θεολογικός Σύνδεσμος ΚΑΙΡΟΣ για την αναβάθμιση της Θρησκευτικής Εκπαίδευσης, θεωρεί επιβεβλημένο να υπογραμμίσει τα εξής:

• Πρώτον, το μάθημα των Θρησκευτικών, βάσει του Συντάγματος (Άρθρο 16) είναι υποχρεωτικό.  Δεδομένου ότι ο χαρακτήρας δεν είναι κατηχητικός αλλά γνωστικός (διδάσκει την Ορθόδοξη Παράδοση με στοιχεία άλλων θρησκειών), σε μαθητές που δεν είναι Χριστιανοί Ορθόδοξοι (αλλόθρησκοι, ετερόδοξοι, άθεοι, άθρησκοι ή αγνωστικιστές), τους δίνει το δικαίωμα πλήρους απαλλαγής με απλή επίκληση λόγων συνείδησης, χωρίς να χρειάζεται να δηλώσουν το θρήσκευμά τους.
• Δεύτερον, μετά τις Αποφάσεις του ΣτΕ (1749/2019 και 1750/2019) για όσους μαθητές απαλλάσσονται από το μάθημα των θρησκευτικών, η Πολιτεία θεσμοθέτησε το νέο, επίσης υποχρεωτικό μάθημα της Ηθικής, εξασφαλίζοντας ισότιμη εναλλακτική εκπαιδευτική διαδικασία.

Ο Σύνδεσμός μας απευθύνει έκκληση, πριν την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, προς όλες τις Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και προς όλους του διευθυντές των σχολικών μονάδων να σταλούν αυστηρές οδηγίες που να επισημαίνουν ότι, οφείλουν ρητά να τηρούν την νομοθεσία για τις απαλλαγές και να μην προβαίνουν σε πρακτικές όπου το μάθημα της Ηθικής μπορεί να λειτουργήσει ως αντίβαρο στο μάθημα των Θρησκευτικών, με απροϋπόθετες απαλλαγές, παραβιάζοντας με αυτόν το τρόπο την ελευθερία θρησκευτικής συνείδησης των μαθητών.

Η τελευταία εγκύκλιος (Αρ. Πρωτ. 108070/Δ2/13-08-2026) η οποία δημοσιεύθηκε σε ΜΜΕ και εκπαιδευτικές ιστοσελίδες, παρότι καθορίζει τον τρόπο διδασκαλίας του μαθήματος της Ηθικής στο Γυμνάσιο και το Λύκειο, έχει δημιουργήσει το εξής πρόβλημα: Διευθυντές και Σύλλογοι Διδασκόντων, χωρίς να γνωρίζουν το κανονιστικό πλαίσιο θεσμοθέτησης του νέου εναλλακτικού μαθήματος, λειτουργούν ως «προπαγανδιστές» υπέρ του μαθήματος της Ηθικής, διευκολύνοντας τις απαλλαγές από τα Θρησκευτικά, με στόχο να επιλύσουν λειτουργικά και διοικητικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι σχολικές μονάδες τους. Είναι προφανές ότι τέτοιες πρακτικές είναι παράνομες και άκρως αντιπαιδαγωγικές.

Επίσης, για να κατοχυρωθεί η διδασκαλία της Ηθικής από τους θεολόγους, μιας και σ’ αυτούς έχει γίνει η πρώτη ανάθεση, αλλά να διασφαλιστεί και η ομαλή λειτουργία του Ωρολογίου Προγράμματος, στην περίπτωση που, σε σχολικές μονάδες, υπάρξουν τμήματα δέκα (10) μαθητών που θα απαλλάσσονται από το μάθημα των Θρησκευτικών, το Υπουργείο Παιδείας οφείλει να μεριμνήσει για το διορισμό περισσότερων αναπληρωτών Θεολόγων, οι οποίοι θα καλύψουν τα κενά που θα δημιουργηθούν.  

Για το Διοικητικό Συμβούλιο

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ

Πέτρος Παναγιωτόπουλος

Καθηγητής ΑΠΘ

Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Αθανάσιος Ι. Καλαμάτας

Δρ Θεολογίας ΑΠΘ